ندای استان:رسول رستمی پژوهشگر اقتصادی و اجتماعی استان بوشهر در یاداشتی با عنوان “نقاط قوت مردم استان بوشهر در مواجهه با ویروس کرونا” به تحلیل این موضوع پرداخته است.
به گزارش ندای استان،در ادامه این یادداشت آمده است: از زمان ورود مهمان ناخوانده ووهان به کشور و درگیر کردن تمامی پهنه سرزمینی ایران روزانه نقشه جغرافیایی گسترش کرونا به تفکیک استانها در رسانههای رسمی و مجازی منتشر میشود.
سرعت انتقال و قابلیت مخفی بودن، دو مشخصه اهریمنی ویروس کوید ۱۹ است که مرز بیش از ۱۶۰ کشور را تاکنون در نوردیده و تبدیل به یک بحران جهانی شده است.
هر چند تراکم جمعیت و جابجایی جمعیت انسانی مهم ترین عامل گسترش این ویروس محسوب میشود و بهترین راه برای کنترل آن در واقع قطع زنجیره انتقال است، موضوعی که بر اساس نقشههای انتشار آن در استان ها یک امر اثبات شده است.
انتشار آن در کشور و از شهر قم به تهران و استانهای پرتراکم مجاور نیز از این الگو پیروی میکند، اما در میان مدت و بلند مدت برای مدیریت این بحران مولفههای دیگری تاثیر خود را نمایان میکنند.
در این یادداشت قصد داریم به نقاط قوت استان بوشهر در مواجهه با کرونا بر اساس شاخصهای توسعه انسانی، شاخص های کلان اقتصادی از جمله نرخ بیکاری و اشتغال ناقص، ضریب جینی، شاخص رفاه اجتماعی و سرمایه اجتماعی بپردازیم و نقش مردم استان بوشهر را در مبارزه با این بحران تبیین نماییم.
استان بوشهر هر چند از نظر جغرافیایی از مرکز کانون انتشار دور بوده، اما وجود چهار فرودگاه عملیاتی، بیش از ۱۳ بندر رسمی، مجاورت با استانهای متراکم در شمال و غرب و دارا بودن مراکز متراکم کارگری و بازارهای بزرگ تجاری از جمله استان های با قابلیت بالا برای گسترش کرونا محسوب میشود.
با برشمردن شاخص های توسعه اقتصادی و اجتماعی و امنیتی این استان بیشتر میتوان قرارگیری این واحد تقسیمات کشوری را در تعداد مبتلایان درگیر کرونا را تبیین کرد.
شاخص توسعه انسانی:
شاخص توسعه انسانی یا HDI شاخصی مرکب از طول عمر(امید به زندگی در بدو تولد)، آگاهی(میزان باسوادی) و درآمد سرانه است. در این شاخص مردم استان بوشهر در رتبه سوم و بعد از استان تهران و سمنان قرار دارد(محمد جواد صالحی، ص۳۲ ،۱۳۹۷).
نرخ بیکاری و اشتغال ناقص:
بر اساس آخرین آمار منتشره در خصوص نرخ بیکاری استانها ، استان بوشهر در پاییز سال ۱۳۹۸ دارای نرخ بیکاری تک رقمی است و نکته مهم تر پایین بودن نرخ اشتغال ناقص به نسبت شاخص ملی است(گزارش مرکز آمار ایران) که این شاخص در شرایط بحرانی کرونا تاثیر بیشتری بر میزان آسیب پذیری جامعه و نیروی کار دارد.
شاخص رفاه اجتماعی:
رفاه اجتماعی بیانگر قدرت خرید و توانایی در کسب تسهیلات و امکانات زندگی است. در این زمینه احساس سلامت ، امنیت، آرامش و اطمینان بیشتر افراد جامعه از ویژگی های رفاه اجتماعی است.
برای محاسبه میزان رفاه اجتماعی از ترکیب متغیر تولید سرانه ناخالص داخلی و ضریب جینی استفاده می شود.
بر اساس آخرین آمار و پژوهش های صورت گرفته در کشور استان بوشهر بعد از استان کهگیلویه و بویراحمد و خوزستان در رتبه سوم رفاه اجتماعی قرار دارد و استان تهران در رتبه بعدی قرار دارد(الهام رفاهی و همکاران،ص ۳۶ ،۱۳۹۷).
شاخص سرمایه اجتماعی:
سرمایه اجتماعی تاثیر اقتصادی مولفه های فرهنگی یک سیستم اقتصادی است بنابراین با سرمایه اقتصادی، فیزیکی و انسانی یک جامعه در ارتباط است.
سه شاخص کلان میزان مشارکت، اعتماد و انسجام اجتماعی و زیر شاخص های آنها که بیش از ۱۵ مولفه(شامل جرائم امنیتی و غیر امنیتی و آسیب های اجتماعی) را در بر می گیرد سرمایه اجتماعی را شکل می دهد.
بر اساس آخرین مطالعات صورت گرفته در کشور استان بوشهر پس از استان های زنجان، کهگیلویه و بویراحمد، یزد و خراسان رضوی پنجمین استان از لحاض دارابودن سرمایه اجتماعی در کشور است(مصاحبه محمد منصور، مدیریت، ص ۶۰، ۱۳۹۷).
اینکه علمای دینی در استان همان رسالت مستمر تاریخی خود را انجام میدهند و مانند برپایی اولین های نظام آموزشی در کشور (مدرسه سعادت) اولین استانی بود که نماز جمعه ها و جماعات را تعطیل اعلام کردند، اینکه بازاریان و اصناف استان از شمال تا جنوب، از دیلم و گناوه تا دشتستان، بوشهر و دلوار و جنوب استان در پررونق ترین ایام سال خودجوش بازارها را تعطیل کردند، اینکه تجار و بازرگانان پویش نفس راه انداختند و با جمع آوری کمک های نقدی و غیر نقدی مایه دلگرمی ایثارگران عرضه سلامت شدند، اینکه ظرف ۲ هفته صنعتگران و دانشگاهیان استان حدود ۱۰ شرکت صنعتی و دانش بنیان و دهها کارگاه مردمی کار تولید ماسک و مواد ضدعفونی کننده مورد نیاز مردم را تولید می کنند، تمامی هتلداران و مراکز اقامتی و توریستی اقدام به تعطیلی کسب و کار خود نموده اند و فعالان اجتماعی و جامعه مدنی و رسانه های استان زمینه مدیریت را در این شرایط سخت برای مسئولان و خدمتگزاران دولتی فراهم نمودند، دارای ریشه های تاریخی و زمینه های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی است.
البته مدیریت بحران کرونا بدون قطع زنجیره گسترش و یک حرکت منسجم ملی میسر نیست.
وحدت و انسجام و ایجاد همدلی در شرایط سخت بحرانی از خصوصیات ملی ما ایرانیها است که بارها در کوران حوادث خود را نشان داده است. ملتی که بیش از ۲۳۰ بار مورد هجوم خارجی قرار گرفته است و جزء ۱۰ کشور بلاخیز جهان قرار دارد همواره مقاوم و نستوه بحرانها را گذرانده است.
به مدد خداوند متعال و هوشمندی ملت دوران دیده و الهام از فرهنگ باستانی این کهن دیار، نوروز ایرانیان مصادف با پیروزی بر سردی و تاریکی این ویروس عالم گیر خواهد شد.
